Geld is een van de oudste en tegelijk minst begrepen technologieën van de mensheid. Het is overal om ons heen, en toch denken we er verrassend weinig over na. De overgrote meerderheid van de mensen verlaat school met kennis over genetica, kwantumfysica of de geschiedenis van Rome — maar zonder enig idee hoe het geld dat ze in hun portemonnee hebben eigenlijk ontstaat.
Laten we beginnen met een heel simpele vraag: waar dient geld voor? Het antwoord is verrassend oud. Al Aristoteles beschreef in de 4e eeuw v.Chr. dat geld drie functies vervult.
De drie functies van geld
- Een ruilmiddel — het stelt je in staat dingen te ruilen zonder dat je precies nodig hebt wat je tegenpartij heeft.
- Een waardeopslag — het stelt je in staat de koopkracht van het werk van vandaag naar de toekomst uit te stellen.
- Een rekeneenheid — het vormt een gemeenschappelijke taal waarin we de waarde van verschillende dingen vergelijken.
De eigenschappen van goed geld
Om zijn functies goed te kunnen vervullen, moet geld bepaalde fysieke en logische eigenschappen hebben. Geldhistorici noemen er meestal zes.
Goud hield vijfduizend jaar lang zijn plaats in de concurrentie tussen geldmedia, omdat het alle zes eigenschappen bovengemiddeld combineerde. Het was schaars genoeg, deelbaar door smelten, verifieerbaar door dichtheid, en voor altijd duurzaam.
De zes eigenschappen van geld
- Duurzaamheid — geld mag niet vergaan.
- Draagbaarheid — je moet het gemakkelijk van A naar B kunnen verplaatsen.
- Deelbaarheid — het moet in kleinere en grotere eenheden te splitsen zijn.
- Herkenbaarheid — een tegenpartij moet de echtheid en hoeveelheid kunnen verifiëren.
- Uitwisselbaarheid — één eenheid moet gelijk zijn aan een andere.
- Schaarste — en dit is de belangrijkste. Als iedereen zoveel kon maken als hij wilde, zou het geen waarde hebben.
Belangrijkste inzicht
- Geld heeft drie functies: ruil, waardeopslag, boekhouding. De meest problematische vandaag is de tweede.
- Goed geld heeft zes eigenschappen. De beslissende is schaarste.
- Geld is een technologie die evolueert. Wat we vandaag gebruiken is niet het laatste woord.
